«شب گرفتن ماه»
پدیدآور: ساتم الوغ‌زاده؛ تلخیص و گردانیده: محمدرضا سرشار
ناشر:‌ سوره مهر
تعداد صفحات: ۲۹۶

«شب‌گرفتن ماه» تلخیص محمدرضا سرشار است از اثر «بسی رنج بردم» نوشته‌ی یکی از بزرگترین نویسندگان تاجیکستان ساتم الوغ‌زاده که حکایت داستانی- تاریخی جذابی از زندگی و زمانه‌ی حکیم ابوالقاسم فردوسی است. محمدرضا سرشار این اثر را برای مخاطبان نوجوان به فارسی روان کرده است.

این اثر از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، به عنوان یکی از کتاب های برگزیده سال جمهوری اسلامی ایران معرفی و از نویسنده آن تقدیر شد و بعدها سرشار این کتاب را برای نوجوانان ایرانی به فارسی برگرداند.

در این اثر هم سخن از درباریان و پادشاهان عصر فردوسی نظیر مهران، حسین قتیب و به ویژه سلطان محمود و اوضاع قدرت در دربار ایشان است و هم سخن از بزرگان فرهنگ و ادب پارسی در عصر فردوسی است؛ بزرگانی نظیر عنصری، فرخی، عسجدی و... .

همچنین سخن از اوضاع اجتماعی و سیاسی و فرهنگی مردمان عصر فردوسی است. بیان فراز و فرودهای خاص دوران زندگی حکیم طوس و آرا و نظرات و موضع‌گیری‌ها و عقاید او و اینکه چه بخش‌هایی از شاهنامه را در چه اوضاع و احوالی نگاشته از دیگر ویژگی‌های مهم این اثر فاخر و ارزشمند درباره‌ی فردوسی طوسی است.

در بخشی از کتاب می‌خوانیم:

مسابقه فکر، مهارت و ذکاوت، برای همه شوق آور بود.
فرخی رو به عنصری کرد و گفت: حضرت ملک الشعرا شروع کنند. ما پیروی می‌کنیم.
- قبول. پس، شروع می‌کنیم.
عنصری دقیقه‌ای فکر کرد سپس گفت: چون عارض تو، ماه نباشد روشن.
فرخی مصرع دوم را گفت: مانند رخت، گل نبود در گلشن
بعد از فاصله‌ای به اندازه یک نفس، عسجدی افزود:
مژگانت همی گذر کند از جوشن
فرخی، فردوسی را به مسابقه خواند: استاد مقطع را از شما خواهش می‌کنیم.
فردوسی نمی‌توانست اجابت نکند. چشمان همه به او دوخته شده بود ... .
او، مصرع عسجدی را، با صدایی آهسته برای خود تکرار کرد. یک لحظه اندیشید و گفت: مانند سنانِ گیو، در جنگِ پَشَن.
از اهل مجلس فریادهای تحسین به هوا برخاست.

هدی میارنعیمی، مسئول کتابخانه شهید خلبان علی معصومی کلاردشت